Trafolar hayatlarımızın önemli birer parçalarıdır. Günümüzde pek çok işletme ve kurumda, sokaklarda, mahalle ve işlek semtlerde çeşitli trafo ve elektrik santralleri bulunur. Bu santral ve trafolar çoğunlukla kullanıldığı alan veya yapının daimi elektrik akışını sağlamak için kaynak olarak kullanılır ve elektrik enerjisini doğru dönüştürücülerle işletmeler tarafından kullanılmasını sağlar.
Elbette hayatlarımız ve gündelik hayatımızın devamlılığını sağlayan trafolar çoğu zaman çeşitli enerji ve elektrik kaçaklarından, yoğun ısı ve sıkışmadan dolayı yüksek gerilim hatları oluşturup, ölümcül patlama, yangın ve kazalara sebebiyet vermekte.
Trafoların bu denli güçlü ve riskli yapılar olmasına karşın, trafolarda işletme ve bakım yapılarak, olası büyük facia ve kazaların önüne geçilmektedir. Ayrıca trafo bakımı sadece olası can kaybı için değil, aynı zamanda yaşanabilecek mal ve teçhizat kaybını önlemek için de büyük önem taşımaktadır.
Trafo Bakımı Nasıl Yapılır?
Bir trafonun ortalama işletme ömrü 25-30 yıl arasında değişmektedir. Trafonun mevcut büyüklüğü önemi, çevre ve sistematik çalışma koşulları dikkate alınarak 6 ayda bir veya her yıl bakımları mutlaka yapılarak trafonun işletme ömrü uzatılabilmektedir.
Ayrıca trafolar mevcut çalışma ve taşıdığı risk durumları bakımından mutlaka her yıl düzenli olarak bakımları yapılması gereken ve zorunlu kılınan sistemlerdir. Trafo bakımı sırasında genellikle 4 çeşit bakım tipi kullanılmaktadır:
- Kesici Mekanik kontroller
- Motor, Açma, Kapama bobini kontrolü
- Kesici kumanda sisteminin kontrolü
- Yağlı kesicilerin yağ değişimi
Trafo bakımı sırasında öncelikle mutlaka yağ kaçağı mevcut olup olmadığı kontrol edilmelidir. Trafo üzerinde yer alan cıvatalarda gevşeme olabilir, bu durumda contalardan yağ sızımı yaşanabilir. Bağlantı elemanları birer birer kontrol edilir. Busingleri tutan civatalara aşırı yüksek kuvvet uygulanmadığından emin olunmalıdır.
Yağ genleşme deposundaki yağ seviyesi mutlaka kontrol edilmelidir. Depo yan yüzünde bulunan yağ seviye göstergesi kontrol edildiğinde 20 °C seviyesi işaretlenmiş olmalıdır. Ortam ısısına bağlı olarak yağ seviyesi işaretin biraz üstünde ve altında konumlanabilir.
Yağ seviyesi eğer normalden düşük ise deposunun üzerindeki kapak açılarak transformatörün etkisi altında belirtilen cinste rutubeti alınmalı ve trafo yağı ilave edilerek temizlenmelidir. Depoya normalden fazla yağ konulmamalıdır yoksa çalışma esnasında transformatör yağı aşırı seviyede ısınacaktır Genleşen yağ depodan sızıntıya sebep olabilir.
Transformatörde hava kurutucusu (slicagel kabı) yok ise yağ genleşme deposu kapağının içinde bulunan conta çıkartılmalı ve depo kontrol edilmelidir. Busingleri mutlaka kontrol edilmeli nitekim kırık veya çatlak olabilir.
Trafo Bakım Sonrası İşletmeye Alma
Bakımı tamamlanan trafoyu işletmeye alırken kademe anahtarını transformatörün etiketi üzerinde yer alan tüm bilgilerden yararlanarak orta gerilim voltajına uygun pozisyona getirmeli ve akabinde kademeyi ayarlamak için yapılacak işlemler uygulanmalıdır. Kademe anahtarı çevirme başlığına aşırı basınçta kuvvetler uygulanmamalıdır.
Kademe değiştirme işlemi kesinlikle transformatör enerjisizken yapılmalıdır. Transformatörün koruma sisteminde yer alan akım değerleri ve kesme süreleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Topraklama direnci ve bağlantıları da ayrıca kontrol edilmeli ve devreye uygun olmalıdır. Trafo bakımı hakkında daha detaylı bilgi almak için şimdi bize ulaşın.